İçeriğe atla

Pulse Oksimetre Nedir? Satürasyon (SpO2) Kaç Olmalı?

Pulse oksimetre nasıl çalışır, satürasyon (SpO2) ve nabız kaç olmalı, ölçüm ne kadar doğrudur? Normal değer tablosu, oje ve soğuk el gibi hata kaynakları, doğru ölçüm adımları, cihaz türleri ve klinik satın alma kontrol listesi.

16 dk okumaGüncelleme: 18 Kasım 2026
Bu içerik sağlık profesyonellerine yönelik teknik bilgidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Parmak tipi pulse oksimetre ve medikal oksijen tüpü illüstrasyonu – pulse oksimetre ve satürasyon rehberi kapak görseli
Pulse oksimetre SpO2 ve nabzı ölçer; sağlıklı yetişkinde satürasyon genellikle %95–100 arasındadır.

Kısa cevap

Pulse oksimetre, genellikle parmak ucuna takılan ve ışık yardımıyla kandaki oksijen satürasyonunu (SpO2) ve nabız hızını (PR) ölçen, invaziv olmayan bir cihazdır. Deniz seviyesinde, istirahatteki sağlıklı bir yetişkinde satürasyon genellikle %95–100 arasındadır. %91–94 klinik değerlendirme gerektirir; %90 ve altı belirgin hipoksemi sayılır ve hızlı tıbbi değerlendirme ister. Hastaya özel hedef aralığını hekim belirler.

Pulse oksimetre nedir, "pulse" ne demek?

Pulse oksimetre; oksimetre, satürasyon cihazı, satürasyon aleti, oksijen ölçer, parmaktan oksijen ölçer ya da oksijen ölçüm cihazı adlarıyla da bilinir. Cihaz, arteriyel kandaki hemoglobinin yüzde kaçının oksijen taşıdığını kan almadan ve saniyeler içinde tahmin eder. İngilizce pulse "nabız" demektir. Cihaz bu adı, ölçümü yalnızca nabızla birlikte atan arteriyel kan üzerinden yapmasından alır.

Pulse oksimetri bugün vital bulgu setinin bir parçasıdır. Triyajda, servis vizitinde, sedasyon ve lokal anestezi altındaki işlemlerde, ambulansta ve evde bakımda kullanılır. Parmak tipi pulse oksimetre bu grubun en yaygın örneğidir: parmağa klips gibi kapanır, SpO2 ve nabız hızını gövdesindeki dijital ekranda gösterir.

Ekranda ne görürsünüz?

Gösterge Açılımı Birim Ne anlatır?
SpO2 Periferik oksijen satürasyonu % Oksijen bağlamış hemoglobinin fonksiyonel hemoglobine oranının tahmini
PR Pulse rate (nabız hızı) atım/dk (bpm) Sensörün parmakta algıladığı nabız dalgası sayısı
PI Perfüzyon indeksi % Nabızlı sinyalin sabit sinyale oranı; sinyal gücünün göstergesi
Pleth Pletismografi dalgası veya çubuk gösterge Grafik Her atımın dalga formu; ölçüm kalitesini görsel olarak gösterir

SpO2 ne demek? Kısaltmadaki S satürasyonu, p periferik ölçümü (bazı kaynaklarda "pulse"), O2 ise oksijeni ifade eder. Aramalarda sık görülen "sp02" yazımı, O harfi yerine sıfır yazılmasından kaynaklanır; kastedilen aynı değerdir. SpO2, arter kan gazında co-oksimetre ile ölçülen SaO2 değerinin invaziv olmayan tahminidir. Kanda çözünmüş oksijenin kısmi basıncını gösteren PaO2 ile aynı şey değildir; biri yüzde, diğeri mmHg veya kPa cinsinden ifade edilir.

PI ve pleth neden önemli? PI üreticiden üreticiye farklı ölçeklendiği için markalar arasında karşılaştırılmaz; aynı cihazda eğilim olarak izlenir. Düzenli, birbirine benzeyen dalgalar güvenilir sinyale işaret eder. Düz, testere dişi gibi veya düzensiz dalgalar ise hareket, düşük perfüzyon ya da hatalı prob yerleşimini düşündürür; o andaki SpO2 değerine güvenilmez.

Pulse oksimetre nasıl çalışır?

Cihazın içinde iki ışık kaynağı (LED) ve bunların karşısında bir fotodedektör bulunur. Parmak tipi cihazlarda ışık parmağın bir yüzünden girer, dokudan geçer ve karşı yüzdeki dedektöre ulaşır; bu yönteme transmisyon denir. Alın, bilek ve akıllı saat sensörlerinde ise ışık dokudan geri yansır (refleksiyon). Ölçüm dört adımda gerçekleşir:

  1. İki dalga boyu: Cihaz yaklaşık 660 nm'de kırmızı ve yaklaşık 905–940 nm'de kızılötesi ışık kullanır. Oksijen bağlamış hemoglobin (oksihemoglobin) kızılötesi ışığı daha çok, kırmızı ışığı daha az soğurur. Oksijensiz hemoglobin (deoksihemoglobin) ise kırmızı ışığı belirgin biçimde daha çok soğurur.
  2. Nabızlı sinyal: Dokudan geçen ışığın büyük kısmını deri, kas, kemik ve venöz kan sabit biçimde soğurur; buna sabit (DC) bileşen denir. Her kalp atımında parmağa ulaşan arteriyel kan, soğurmada küçük ve ritmik bir artış yaratır; bu da nabızlı (AC) bileşendir. Cihaz yalnızca bu nabızlı bileşeni değerlendirerek arteriyel kanı çevre dokulardan ayırır.
  3. Oranların oranı: İşlemci, kırmızı ve kızılötesi ışıktaki nabızlı/sabit sinyal oranlarını birbirine böler ve "R" adı verilen bir değer elde eder. R, üreticinin sağlıklı gönüllülerde arter kan gazıyla karşılaştırarak oluşturduğu kalibrasyon eğrisi üzerinden SpO2 yüzdesine çevrilir. R yaklaşık 1 olduğunda ekran %85 civarını gösterir.
  4. Ortam ışığı düzeltmesi ve ortalama: LED'ler saniyede yüzlerce kez sırayla yanıp söner. İkisinin de kapalı olduğu kısa anlarda dedektör ortam ışığını ölçer ve hesaptan çıkarır. Ekrandaki sayı birkaç saniyelik ölçümün ortalamasıdır; gerçek değişiklik ekrana birkaç saniye gecikmeyle yansır.

Bu işleyişin üç pratik sonucu vardır: nabızlı akım zayıfsa (soğuk el, şok) cihaz güvenilir ölçüm yapamaz; karboksihemoglobin ve methemoglobin iki dalga boylu standart cihazı yanıltır; kalibrasyon sağlıklı gönüllülerde yapıldığı için çok düşük değerlerde doğruluk azalır.

Satürasyon kaç olmalı? SpO2 normal değerleri

Satürasyon kaç olmalı, SpO2 kaç olmalı, oksijen kaç olmalı ya da parmaktan oksijen ölçümü kaç olmalı sorularının kısa cevabı aynıdır: deniz seviyesinde ve istirahatteki sağlıklı bir yetişkinde SpO2 genellikle %95–100'dür. Kandaki oksijen seviyesi kaç olmalı diye soranlar için de aynı aralık geçerlidir; ancak pulse oksimetrenin gösterdiği değer oksijenin miktarı değil, hemoglobinin doluluk oranıdır. Aşağıdaki tablo eğitim amaçlı, tipik bir yorum çerçevesidir. Eşikler kurum protokolüne ve hastanın klinik durumuna göre değişir.

SpO2 (oda havası, istirahat) Tipik yorum Genel yaklaşım
%95–100 Sağlıklı yetişkin için olağan aralık Klinik tabloyla birlikte rutin izlem
%91–94 Olağanın altında; kronik akciğer hastalığı olan bazı kişilerde bazal değer olabilir Ölçümü doğrulayın, önceki değerlere ve klinik tabloya bakın, hekime bildirin
%86–90 Belirgin hipoksemi Hızlı tıbbi değerlendirme; oksijen ihtiyacına hekim karar verir
%85 ve altı Ağır hipoksemi Acil değerlendirme ve kurumun acil protokolü

SpO2 tek başına tanı koydurmaz. Solunum sayısı, bilinç durumu, cilt rengi, nabız ve hastanın yakınmalarıyla birlikte yorumlanır; klinik karar hekim ve kurum protokolüne aittir.

Hedef satürasyon aralıkları: akut hasta ve KOAH

Oksijen verilen hastada amaç satürasyonu "olabildiğince yüksek" tutmak değil, belirli bir hedef aralık içinde tutmaktır. İngiliz Toraks Derneği'nin (BTS) oksijen kılavuzu, akut hastaların çoğu için %94–98 hedefini önerir. Hiperkapnik solunum yetmezliği riski taşıyan hastalar için ise önerilen hedef %88–92'dir. Bu grupta bazı KOAH hastaları, ileri obezite ile hipoventilasyonu olanlar, ağır göğüs duvarı deformitesi bulunanlar ve nöromüsküler hastalığı olanlar yer alır. Bu hastalarda gereğinden yüksek oksijen, karbondioksit birikimini artırabilir. Hangi hastanın hangi aralıkta tutulacağını hekim belirler ve hedef, hasta dosyasına ve gözlem formuna yazılır.

Bir fizyoloji notu: oksihemoglobin ayrışma eğrisi S biçimlidir. SpO2 %90 yaklaşık 60 mmHg (8 kPa) PaO2 değerine karşılık gelir ve bu noktanın altında küçük PaO2 düşüşleri satürasyonu hızla düşürür. Eğrinin üst kısmında ise PaO2 büyük ölçüde değişse bile SpO2 %97–100 arasında kalır. Bu nedenle oksijen alan hastada yüksek bir SpO2, solunumdaki kötüleşmeyi bir süre gizleyebilir; BTS kılavuzu da gereksiz yüksek satürasyondan kaçınılmasını ve akut hastalarda %98 üst sınırını önerir.

Rakım, uyku, yaş ve çocuklar

  • Yüksek rakım: Havadaki oksijenin kısmi basıncı azaldığı için sağlıklı kişilerde de SpO2 deniz seviyesine göre birkaç puan düşük ölçülebilir.
  • Uyku: Uykuda solunum yüzeyelleştiği için kısa süreli ve hafif düşüşler olağandır. Tekrarlayan belirgin düşüşler ise uyku apnesi gibi durumlar açısından değerlendirilir.
  • İleri yaş: Yaşla PaO2 hafifçe azalsa da sağlıklı yaşlılarda SpO2 çoğu zaman olağan aralıkta kalır. Düşük bir değer yalnızca yaşla açıklanmadan değerlendirilmelidir.
  • Çocuklar ve yenidoğanlar: Bebek ve çocuklarda olağan aralık yetişkinlere benzer. Yenidoğanda ise doğumdan sonraki ilk dakikalarda SpO2 kademeli olarak yükselir; hedefler neonatal resüsitasyon protokolüne göre belirlenir ve ölçüm yaşa uygun probla yapılır.

Nabız kaç olmalı?

Ekrandaki PR değeri nabız hızıdır. İstirahatteki bir yetişkinde normal nabız yaklaşık 60–100 atım/dk'dır. Düzenli egzersiz yapan kişilerde 60'ın altı olağan olabilir; çocuklarda nabız yaşa göre daha yüksektir. Pulse oksimetrenin saydığı, parmağa ulaşan nabız dalgalarıdır. Atriyal fibrilasyon gibi ritim bozukluklarında bazı atımlar periferde yeterli dalga oluşturmadığı için PR, EKG'deki kalp hızından düşük görünebilir. Şüphede apikal nabız veya EKG ile karşılaştırın.

Parmak tipi pulse oksimetre illüstrasyonu – kırmızı ve kızılötesi ışıkla oksijen satürasyonu ölçüm ilkesi

Çalışma ilkesi

Kırmızı ve kızılötesi ışıkla SpO2 ölçümü

Oksihemoglobin ve deoksihemoglobin iki dalga boyunu farklı soğurur; cihaz bu farkı nabızlı sinyalde hesaplar.

Pulse oksimetre ne kadar doğru? Yanlış ölçüm nedenleri

Doğruluk sınırları

Üreticiler SpO2 doğruluğunu tipik olarak %70–100 aralığında ±2 puan, bazı modellerde ±3 puan olarak belirtir. Bu değer, ISO 80601-2-61 standardına göre yapılan ve cihaz okumalarının arter kan gazındaki SaO2 ile karşılaştırıldığı gönüllü çalışmalarında Arms (kök ortalama kare hata) olarak hesaplanır. Standart, bu aralıkta Arms değerinin en fazla 4 puan olmasını şart koşar. Pratikte bunun anlamı şudur:

  • Doğruluk yüzde puan olarak ifade edilir. ±2 doğruluktaki bir cihazda %92 okuması, gerçek SaO2 değerinin çoğu zaman yaklaşık %90–94 arasında olduğunu gösterir.
  • Arms istatistiksel bir değerdir. Okumaların büyük kısmı bu aralıkta kalır, ancak tek tek ölçümlerde daha büyük sapmalar görülebilir.
  • %70'in altındaki değerler kalibrasyon aralığının dışındadır ve sayısal olarak güvenilir kabul edilmez; bu bölgede cihaz yalnızca yön ve eğilim hakkında bilgi verir.
  • Nabız hızı doğruluğu ayrıca beyan edilir ve genellikle birkaç atım/dk düzeyindedir.
  • Pulse oksimetre ventilasyonu ölçmez. Oksijen alan bir hastada SpO2 normal kalırken karbondioksit birikebilir; sedasyon altındaki hastada solunum depresyonu SpO2'ye geç yansır. Ventilasyonun izlenmesi gereken durumlarda kapnografi ve klinik gözlem gerekir.

Hata kaynakları ve pratik çözümleri

Hata kaynağı Olası etki Pratik çözüm
Soğuk el, düşük perfüzyon (şok, hipotermi, vazokonstriksiyon) Ölçüm alınamaz, değer dalgalanır veya düşük okunur Eli ısıtın, başka parmak deneyin, PI'ye bakın; gerekirse kulak memesi probu kullanın
Hareket, titreme, nöbet Sahte düşük veya yüksek SpO2, hatalı nabız Eli sabit bir yüzeye dayayın, dalga formu düzelene kadar bekleyin
Oje (özellikle koyu renk), kalıcı oje, takma tırnak Düşük okuma veya ölçüm alınamaması Ölçüm yapılacak parmağın ojesini çıkarın ya da tırnak uygulaması olmayan bir parmak seçin
Güçlü ortam ışığı (ameliyat lambası, güneş, fototerapi) Sinyal girişimi, hatalı değer Sensörü ışık geçirmeyen bir örtüyle kapatın
Yanlış prob boyutu veya yerleşimi Işığın dokuyu atlaması (optik şant), sahte düşük veya yüksek değer Parmağı sonuna kadar yerleştirin, çocukta pediatrik prob kullanın; ışık kaynağı ile dedektör karşılıklı olmalı
Aynı kolda tansiyon manşonu Manşon şişerken sinyal kaybı ve yanlış alarm Sensörü karşı kola takın
Aritmi (ör. atriyal fibrilasyon) Düzensiz veya düşük PR, kararsız SpO2 Kararlı dalga formunu bekleyin, nabzı EKG veya apikal nabızla doğrulayın
Karbonmonoksit zehirlenmesi Karboksihemoglobin oksihemoglobin gibi okunur; SpO2 sahte normal veya yüksek Şüphede SpO2'ye güvenmeyin; co-oksimetreli kan gazı veya SpCO ölçebilen cihaz kullanın
Methemoglobinemi Okuma, gerçek satürasyondan bağımsız olarak %85 civarına yaklaşır Arter kan gazında co-oksimetri ile doğrulayın
Ağır anemi Sinyal zayıflayabilir; SpO2 normal olsa bile kanın oksijen içeriği düşüktür Hemoglobin değerini birlikte değerlendirin
Damar içi boyalar (ör. metilen mavisi) Geçici sahte düşük okuma Uygulama zamanını kayda geçirin, gerekirse kan gazıyla doğrulayın
Koyu cilt pigmentasyonu SpO2'nin gerçek değerden yüksek ölçülebilmesi Tek değere değil eğilime ve klinik tabloya bakın; uyumsuzlukta kan gazı isteyin

Tablodaki üç durum özel dikkat ister:

  • Karbonmonoksit: Türkiye'de özellikle kış aylarında soba, şofben ve kombi kaynaklı karbonmonoksit zehirlenmeleri sık görülür. Bu hastalarda pulse oksimetre %98–100 gösterebilir; normal bir SpO2, zehirlenmeyi dışlamaz.
  • Methemoglobinemi: Benzokain ve prilokain gibi bazı lokal anestezikler, dapson ve nitrit/nitrat türevleri methemoglobin düzeyini artırabilir. Methemoglobin iki dalga boyunu benzer soğurduğu için R değeri 1'e, okuma da %85 civarına yaklaşır. Yüksek doz lokal anestezi sırasında açıklanamayan siyanoz ve %85 civarında takılı kalan SpO2 bu açıdan düşündürücüdür.
  • Cilt pigmentasyonu: ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 2021 tarihli güvenlik bildiriminde cilt pigmentasyonu, düşük perfüzyon, cilt kalınlığı, cilt sıcaklığı, sigara kullanımı ve ojenin doğruluğu etkileyebileceğini belirtmiştir. Koyu tenli kişilerde SpO2 olduğundan yüksek ölçülebilir ve gizli hipoksemi gözden kaçabilir.
Pulse oksimetre ve nazal kanül illüstrasyonu – satürasyon kaç olmalı, oksijen tedavisinde hedef SpO2 aralıkları

Normal değerler

Satürasyon kaç olmalı? Tipik aralıklar

Oksijen alan hastada amaç en yüksek değer değil, hekimin belirlediği hedef satürasyon aralığıdır.

Pulse oksimetre nasıl kullanılır? Doğru ölçüm adımları

Doğru teknik, çoğu zaman cihazlar arasındaki farktan daha fazla sonuç değiştirir. Spot (tek seferlik) ölçümde şu sırayı izleyin:

  1. Hastayı dinlendirin. Ölçümden önce yaklaşık 5 dakika oturarak veya yatarak dinlenmesini sağlayın. Yürüme ya da merdiven çıkmanın hemen ardından alınan değer istirahat değerini yansıtmaz.
  2. Eli ısıtın. Eller soğuksa ovuşturarak veya ılık ortamda bekleterek ısıtın; soğuk parmak en sık hata nedenidir.
  3. Parmağı hazırlayın. Oje, takma tırnak veya kiri giderin. Genellikle işaret ya da orta parmak tercih edilir. Tansiyon manşonu takılı koldan ve damar yolu olan elden mümkünse kaçının.
  4. Cihazı doğru takın. Parmağı cihazın içine sonuna kadar yerleştirin; tırnak, kullanım kılavuzunda gösterilen yöne (çoğu modelde üst yüze) bakmalıdır. Klips parmağı sıkmamalı, boşta da kalmamalıdır.
  5. Eli kalp hizasında ve hareketsiz tutun. Elin göğüs hizasında, bir yüzeye dayalı olması hareket artefaktını azaltır. Hastadan parmağını oynatmamasını isteyin.
  6. Kararlı okumayı bekleyin. Değer ve dalga formu düzenli hale gelene kadar yaklaşık 30–60 saniye bekleyin; değer hâlâ değişiyorsa süreyi uzatın.
  7. Doğru değeri okuyun. Anlık sıçrama veya düşüşleri değil, birkaç saniye boyunca sabit kalan en yüksek kararlı değeri esas alın. Dalga formu bozuksa değeri kullanmayın, ölçümü tekrarlayın.
  8. Kaydedin. SpO2 ve nabzı; saatini, ölçüm yerini ve hastanın oda havası mı yoksa oksijen mi aldığını (akış hızı ve uygulama aracıyla) not edin. Örnek: "SpO2 %95, PR 82, oda havası, istirahat, 14.20".

Sürekli izlemde dikkat edilecekler

  • Monitörde alarm sınırlarını hastanın hedef aralığına göre ayarlayın ve alarmları kapatmayın.
  • Klips probların bası ve ısı hasarı yapabileceğini unutmayın. Sensör yerini üretici talimatındaki aralıklarla kontrol edip değiştirin; yenidoğan, yaşlı ve ödemli hastalarda bu daha da önemlidir.
  • Düşük bir değeri önce gerçek kabul edin: hastayı değerlendirin, ardından probu, yerleşimi ve dalga formunu kontrol edin.

Temizlik, dezenfeksiyon ve saklama

  • Her hasta arasında parmak yatağını ve gövdeyi üreticinin önerdiği dezenfektanla (çoğu modelde alkollü mendil) silin; cihazı sıvıya batırmayın.
  • Tek kullanımlık yapışkan sensörleri tekrar kullanmayın; pil yuvasına sıvı kaçırmayın.
  • Uzun süre kullanılmayacak cihazlardan pilleri çıkarın; akan pil cihazı kalıcı olarak bozabilir.

Saturasyon cihazı türleri: parmak tipi, el tipi, monitör ve giyilebilir

Saturasyon cihazı seçimi, ölçümün spot mu sürekli mi olacağına ve hasta grubuna göre değişir. Piyasadaki başlıca tipler şunlardır:

Tür Tipik kullanım Güçlü yanı Sınırı
Parmak tipi Spot ölçüm, triyaj, poliklinik, evde bakım, ambulans Küçük, pille çalışır, hızlı ve kolay kullanılır Çoğunda alarm ve kayıt yoktur; çok küçük parmaklara uygun oturmayabilir
El tipi, kablolu problu Servis, acil, hasta nakli, pediatri Yetişkin, pediatrik ve yenidoğan probları takılabilir; bazılarında alarm ve hafıza bulunur Daha büyüktür; prob bakımı ve yedeği gerekir
Hasta başı monitörü Yoğun bakım, ameliyathane, derlenme, sedasyon Sürekli izlem, alarm ve trend; EKG, tansiyon ve kapnografiyle birlikte Sabit kullanım; kurulum, bakım ve personel eğitimi gerekir
Bilek tipi (parmak sensörlü) Gece boyu kayıt, uzun süreli izlem Hareket serbestliği, veri kaydı Kayıtların analizi için yazılım gerekir
Akıllı saat ve giyilebilirler Kişisel takip Sürekli takılı kalır Tıbbi cihaz değilse tanı ve klinik karar için kullanılmaz
Pediatrik ve yenidoğan probları Bebek ve çocuk hastalar Ayak, el veya parmağa sarılan uygun boyda sensör Kullanılan monitör veya el tipi cihazla uyumlu olmalıdır

Parmak tipi cihazlar poliklinik, muayenehane, ambulans ve evde bakım ekiplerinin spot ölçüm ihtiyacına yöneliktir. Sedasyon uygulanan ünitelerde ve ameliyathanede alarmlı, sürekli izlem yapabilen bir monitör gerekir. Kulak memesi ve alın probları da piyasada bulunur; periferik dolaşımı çok zayıf hastalarda seçenek olabilir.

Akıllı saatlerdeki "kan oksijeni" özellikleri çoğunlukla genel sağlıklı yaşam (wellness) amacıyla sunulur ve bilekten yansıma yöntemiyle ölçer. Tıbbi cihaz niteliği taşımayan saat, bileklik veya "spor amaçlı" etiketli oksimetreler klinik ölçümün yerine geçmez.

Klinik için pulse oksimetre satın alma kontrol listesi

Seçim ölçütleri

  • Ekran tipi ve okunabilirlik: OLED veya renkli ekranlar farklı açılardan ve loş ortamda daha kolay okunur; döndürülebilen ekran yatan hastada işi kolaylaştırır. Ambulansta gün ışığında okunabilirlik önemlidir.
  • Pleth ve PI göstergesi: Ölçüm kalitesini değerlendirebilmek için dalga formu veya çubuk gösterge ile perfüzyon indeksi gösteren model tercih edin.
  • Doğruluk değerleri: Cihazın teknik özelliklerinde SpO2 ve nabız doğruluğu, ölçüm aralığı ve düşük perfüzyondaki performans belirtilmelidir.
  • Alarmlar: Sürekli izlem yapılacaksa (sedasyon, derlenme, nakil) üst ve alt SpO2 ile nabız alarmları olan monitör veya el tipi cihaz seçin. Parmak tipi cihazların çoğu spot ölçüm içindir.
  • Pil ve otomatik kapanma: Pil tipi ve yaklaşık kullanım süresi teklifte yazılı olmalıdır. Parmak çıkarıldığında otomatik kapanma ve düşük pil uyarısı, kritik anda cihazın kapalı kalma riskini azaltır.
  • Temizlik ve dezenfeksiyon: Kullanım kılavuzunda hangi dezenfektanların uygun olduğu belirtilmelidir. Sıvı girişine karşı koruma sınıfı (IP) yoğun kullanımda avantajdır.
  • Pediatrik uygunluk: Parmak tipi cihazın uygun olduğu parmak kalınlığı kılavuzda yazar; çocuk hasta bakan birimlerde pediatrik prob takılabilen el tipi cihaz düşünülmelidir.
  • Mevzuat ve etiket: Cihaz CE işareti taşımalı ve Türkiye'de ÜTS (Ürün Takip Sistemi) kaydı bulunmalıdır. Türkçe kullanım kılavuzu ve etiket arayın; seri numarasının teslimat belgesinde yer almasını isteyin.
  • Kalibrasyon ve kontrol: Pulse oksimetreler kullanıcı tarafından kalibre edilmez. SpO2 simülatörleri cihazın çalıştığını ve ekranın tutarlı gösterdiğini kontrol eder, ancak klinik doğruluğu kanıtlamaz. Şüpheli ölçüm veren cihaz kullanımdan çekilip servise gönderilmelidir.

Stok, depolama ve atık kontrol listesi

  • Her muayene veya işlem odası için bir cihaz, acil çantası ve acil arabası için ayrı bir cihaz, arıza ve pil bitmesine karşı en az bir yedek cihaz
  • Her cihaz için yedek pil ve pil değişim tarihinin kaydı
  • Çocuk veya yenidoğan hasta bakılıyorsa uygun boy prob ve uyumlu cihaz
  • Kuru, oda sıcaklığında ve doğrudan güneş ışığından uzak depolama; kılavuzdaki sıcaklık ve nem aralığına uyum, uzun süreli depolamada pillerin çıkarılması
  • Koruyucu kılıf veya boyun askısıyla düşme ve darbeye karşı koruma
  • Seri numarası, teslim tarihi ve periyodik fonksiyon kontrolünün biyomedikal envantere işlenmesi
  • Cihaz non-steril ve tekrar kullanılabilirdir; ömrünü dolduran cihaz ve piller elektronik atık ve atık pil kurallarına, tek kullanımlık problar kurumun atık planına göre bertaraf edilir

Stok seviyesini belirlemek için klinik stok yönetimi rehberimizden, işlem odası ekipmanı için saç ekim kliniği ekipman kontrol listesinden yararlanabilirsiniz. Muayene odasındaki diğer cihazlar için otoskop, oftalmoskop ve negatoskop rehberine bakabilirsiniz.

Oksijen tedavisinde pulse oksimetreyle birlikte kullanılan ekipman

SpO2 düşük bulunan ve hekim tarafından oksijen başlanan hastada akış hızı, satürasyonu hedef aralıkta tutacak şekilde ayarlanır ve pulse oksimetreyle izlenir. Klinik ve ambulans stokunda temel set şunlardan oluşur:

  • Oksijen kaynağı: Taşınabilir medikal oksijen tüpleri çoğunlukla 2 L, 5 L ve 10 L kapasitede, manometre ve taşıma çantasıyla sunulur. Akış ayarı için tüpe uygun regülatör ve flowmetre gerekir; vana ve bağlantı tipi satın almada netleştirilir.
  • Nazal kanül: Oksijeni iki burun ucuyla doğrudan burun deliklerine iletir. Ağız serbest kaldığı için hasta konuşabilir ve beslenebilir. Genellikle düşük akışlarda, yaklaşık 1–6 L/dk aralığında kullanılır.
  • Basit yüz maskesi: Ağız ve burnu birlikte kapatır ve genellikle yaklaşık 2 m hortumla gelir. Genellikle yaklaşık 5–10 L/dk akışla kullanılır. Daha düşük akışlarda maskede biriken soluk havanın geri solunması nedeniyle önerilmez.
  • Diğer maskeler: Piyasada sabit oksijen yüzdesi veren venturi maskeler ve yüksek oran sağlayan rezervuarlı maskeler de bulunur.

Akış hızı, uygulama aracı ve hedef satürasyon hekim istemine ve kurum protokolüne göre belirlenir.

Oksijen tüpü ne kadar dayanır?

Kaba bir hesapla tüpteki oksijen hacmi (litre), tüpün su hacmi (litre) ile manometrede okunan basıncın (bar) çarpımına yaklaşık olarak eşittir. Örneğin 150 bar gösteren 5 L'lik bir tüpte yaklaşık 750 L oksijen bulunur; 2 L/dk akışla bu, yaklaşık 375 dakika, yani 6 saatin biraz üzerinde bir süre eder. Gerçek süre dolum basıncına ve akış ayarına göre değişir; tüp tamamen boşalmadan değiştirilmeli, yedek tüp hazır tutulmalıdır.

Acil çantasında pulse oksimetre ve oksijen kaynağının yanında ileri hava yolu malzemeleri ve damar yolu ürünleri de bulunur. İleri hava yolu ekipmanı için laringoskop nedir ve blade çeşitleri rehberimize, damar yolu malzemesi seçimi için intraket (branül) renkleri ve numaraları rehberine göz atabilirsiniz.

Pulse oksimetre ve oksijen maskesi illüstrasyonu – klinikler için saturasyon cihazı satın alma kontrol listesi

Satın alma

Klinik için pulse oksimetre seçim ölçütleri

Ekran, alarm, pil, temizlik ve belge kontrolü klinik için doğru pulse oksimetre seçiminin temelidir.

Ürün durumu

Demir Med pulse oksimetre, oksijen tüpü, oksijen maskesi ve nazal kanül ürün gruplarını kataloğunda bulundurmaz; bu rehber satürasyon ölçümü ve cihaz seçimi için bilgi amaçlıdır. Klinik kurulum listesi için Medikal Ekipman ve Medikal Sarf kategorilerine bakabilir, kataloğumuzdaki ürünlerle ilgili özel ihtiyaçlarınızı teklif talebi ile iletebilirsiniz.

Kaynaklar ve standartlar

  • ISO 80601-2-61: Tıbbi elektrikli cihazlar — Pulse oksimetre cihazlarının temel güvenliği ve temel performansı için özel gereklilikler
  • British Thoracic Society (BTS): Sağlık hizmeti ve acil ortamlarda yetişkinlerde oksijen kullanımı kılavuzu (2017)
  • ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA): Pulse oksimetre doğruluğu ve sınırlamaları hakkında güvenlik bildirimi (2021)
  • Dünya Sağlık Örgütü (WHO): Pulse Oximetry Training Manual (2011)
  • Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK): Tıbbi Cihaz Yönetmeliği ve Ürün Takip Sistemi (ÜTS)

Sık sorulan sorular

Deniz seviyesinde, istirahatteki sağlıklı bir yetişkinde parmaktan ölçülen oksijen satürasyonu (SpO2) genellikle %95–100 arasındadır. %91–94 aralığı olağanın altındadır ve klinik tabloyla birlikte değerlendirilmelidir; kronik akciğer hastalığı olan bazı kişilerde bazal değer olabilir. %90 ve altı belirgin hipoksemi kabul edilir ve hızlı tıbbi değerlendirme gerektirir. Oksijen tedavisi alan hastanın hedef aralığını hekim belirler.

Genel bir çerçeve olarak oda havasında %90 ve altındaki SpO2 değerleri belirgin hipoksemi sayılır ve gecikmeden tıbbi değerlendirme gerektirir; %85 ve altı ağır hipoksemidir. Önce ölçümün doğru olduğundan emin olunmalıdır, çünkü soğuk el, hareket, oje ve hatalı yerleşim sahte düşük değerlere yol açar. Nefes darlığı, bilinç değişikliği veya morarma varsa değer ne olursa olsun acil yardım istenmelidir.

SpO2, periferik oksijen satürasyonunun kısaltmasıdır ve pulse oksimetreyle ölçülen, oksijen bağlamış hemoglobinin yüzdesini ifade eder. “sp02” yazımı, O harfi yerine sıfır yazılmasından kaynaklanan yaygın bir hatadır; kastedilen aynı değerdir. SpO2, arter kan gazında ölçülen SaO2 değerinin invaziv olmayan tahminidir ve kandaki oksijenin kısmi basıncını gösteren PaO2 ile aynı şey değildir.

Pulse İngilizcede nabız demektir; pulse oksimetre ölçümünü nabızla birlikte atan arteriyel kan üzerinden yaptığı için bu adı alır. Ekrandaki PR (pulse rate) dakikadaki nabız sayısıdır. İstirahatteki yetişkinde normal aralık yaklaşık 60–100 atım/dk'dır; düzenli egzersiz yapanlarda daha düşük, çocuklarda yaşa göre daha yüksek olabilir. Ritim bozukluğunda PR, EKG'deki kalp hızından farklı görünebilir.

Hiperkapnik solunum yetmezliği riski taşıyan bazı KOAH hastalarında BTS oksijen kılavuzu %88–92 hedef aralığını önerir; bu hastalarda gereğinden yüksek oksijen karbondioksit birikimini artırabilir. Bu riski taşımayan akut hastaların çoğunda hedef %94–98'dir. Bir KOAH hastasının hangi aralıkta tutulacağına kan gazı sonuçları ve klinik duruma göre hekim karar verir; hedef hasta dosyasına yazılır.

Hasta yaklaşık 5 dakika dinlendikten sonra cihaz ısıtılmış ve ojesiz bir parmağa, genellikle işaret veya orta parmağa, sonuna kadar takılır. El kalp hizasında ve hareketsiz tutulur. Değer ve dalga formu sabitlenene kadar 30–60 saniye beklenir; anlık sıçramalar yerine kararlı değer okunur. Sonuç, saat ve oksijen alıp almadığı bilgisiyle kaydedilir. Tansiyon manşonu takılı koldan ölçüm yapılmaz.

Evet. Koyu renk oje ve takma tırnak ışığı engelleyerek düşük okumaya veya ölçüm alınamamasına yol açabilir. Soğuk el ve düşük perfüzyon nabızlı sinyali zayıflatır. Karbonmonoksit zehirlenmesinde ise karboksihemoglobin oksihemoglobin gibi okunduğu için SpO2 sahte olarak normal veya yüksek görünür; bu durumda pulse oksimetreye güvenilmez, co-oksimetreli kan gazı gerekir.

Akıllı saat ve bilekliklerdeki kan oksijeni özellikleri çoğunlukla genel sağlıklı yaşam takibi amacıyla sunulur ve bilekten yansıma yöntemiyle ölçer. Tıbbi cihaz değilse tanı, tedavi kararı veya hasta izlemi için kullanılmaz. Klinik ortamda doğruluk değerleri üretici tarafından belirtilmiş, CE işareti taşıyan ve ÜTS kaydı bulunan bir pulse oksimetre veya monitör tercih edilmelidir.

Diğer rehberler

Tüm rehberler

Okuduğunuz ürünler için teklif alın

Rehberdeki ürün ve adetleri gönderin; 1 iş günü içinde PDF teklif hazırlayalım.