İçeriğe atla

İntraket (Branül) Renkleri ve Numaraları: Gauge Tablosu

İntraket renkleri ve numaraları tek tabloda: 14G turuncudan 26G mora kadar çap, uzunluk ve akış değerleri, hangi rengin kimde kullanıldığı, duruma göre seçim, sabitleme ve bakım, sık hatalar ve klinik stok listesi.

16 dk okumaGüncelleme: 18 Kasım 2026
Bu içerik sağlık profesyonellerine yönelik teknik bilgidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Renk kodlu göbekli IV kanül sırası ve serum seti illüstrasyonu – intraket renkleri ve numaraları rehberi kapak görseli
İntraket renkleri gauge ölçüsünü gösterir: turuncu 14G en geniş, mor 26G en ince yaygın periferik ölçüdür.

Kısa cevap

İntraket renkleri, periferik IV kanülün gauge (G) numarasını gösteren uluslararası renk kodudur (ISO 10555-5): turuncu 14G, gri 16G, beyaz 17G, yeşil 18G, pembe 20G, mavi 22G, sarı 24G, mor 26G. Numara büyüdükçe kanül incelir ve akış hızı düşer. Travma ve hızlı sıvı için turuncu ve gri, transfüzyon ve cerrahi için yeşil ve pembe, rutin infüzyon için pembe ve mavi, çocuklarda ve ince damarlarda sarı ve mor tercih edilir.

İntraket, branül, anjiokat: IV kanül nedir ve hangi parçalardan oluşur?

Periferik venöz kateter (periferik IV kanül), kol veya el sırtı gibi yüzeyel bir vene yerleştirilen kısa, esnek ve tek kullanımlık plastik bir kanüldür. İçindeki metal iğne (stile) damara girişe kılavuzluk eder; kateter damara ilerletildikten sonra iğne geri çekilir ve damarda yalnızca esnek kateter kalır. Bu yapıya iğne üzerinden kateter (over-the-needle) denir. Kanül; serum, IV ilaç, kan ürünü ve kontrast madde uygulamak için güvenilir bir damar yolu sağlar.

Aynı cihazın farklı adları

"Kanül nedir?" sorusunun genel cevabı, vücuda yerleştirilen ince bir tüptür; damar yolu bağlamında kastedilen ise IV kanüldür. Sahada aynı cihaz için birkaç ad kullanılır:

  • İntraket: Türkiye'de servis ve acillerde en sık duyulan ad; bir dönemin yaygın ticari ürün adından türemiştir.
  • Branül: Hastane jargonunda ve ürün listelerinde yaygın olan ad; o da marka kökenlidir.
  • Anjiokat: Özellikle ameliyathane ve acil ortamında kullanılan, yine ticari bir addan yerleşmiş terim.
  • IV kanül, damar yolu kanülü, damar yolu iğnesi: Genel adlar. "Damar yolu iğnesi" yaygın olsa da damarda kalan parça iğne değil, plastik kateterdir.
  • Periferik venöz kateter (PVK): Kılavuz ve standartlarda geçen teknik ad.

Kısacası "intraket nedir", "branül nedir" ve "anjiokat nedir" sorularının cevabı aynıdır: hepsi periferik IV kanülü anlatır. Aynı nedenle intraket renkleri, branül renkleri ve kanül renkleri aynı renk kodunu; intraket numaraları, branül numaraları ve intraket boyutları da aynı gauge ölçüsünü ifade eder. IV Kanül ve Damar Yolu kategorimizdeki ürün sayfalarında teknik ad olarak IV kanül, parantez içinde branül kullanılır.

İntraketin parçaları

Parça Görevi Seçimde dikkat edilecek nokta
İğne (stile) Cilt ve damar duvarını geçerek katetere kılavuzluk eder; ucu eğimli kesimlidir Geri çekildikten sonra katetere tekrar sokulmaz
Kateter Damarda kalan esnek tüp; FEP veya PTFE gibi floropolimerlerden ya da poliüretandan üretilir Poliüretan vücut ısısında yumuşar; çoğu modelde röntgende görünen radyoopak çizgi bulunur
Geri akış (flashback) odası İğne damara girdiğinde kanın görülmesini sağlayan şeffaf hazne Bazı modellerde geri akış kateter boyunca da izlenir
Kanatlar Kanülün tutulmasını ve cilde sabitlenmesini kolaylaştırır Kanatlı ve kanatsız modeller vardır
Enjeksiyon portu Üstteki valfli giriş; infüzyonu kesmeden bolus ilaç verilmesini sağlar Portlu ve portsuz modeller vardır; port kapağı kapalı tutulur
Luer-lock göbek ve kapak Serum seti, uzatma hattı veya enjektörün vidalı bağlantı noktası Kullanılmayan uç steril kapakla kapatılır

Portlu intraket, servislerde sık bolus ilaç uygulamasını pratikleştirir. Portsuz intraket daha az açık giriş noktası içerir; bazı kurumlar portsuz modeli iğnesiz konnektörle birlikte kullanmayı tercih eder.

Güvenlikli intraket (iğne batmasına karşı korumalı)

Kullanılmış stile, sağlık çalışanları için en riskli kesici-delici atıklardan biridir. Güvenlikli intraketlerde iğne geri çekilirken ucu otomatik bir klipsle kapanır (pasif sistem) ya da bir düğmeye basıldığında iğne gövdeye geri çekilir (aktif sistem). Bazı modellerde, iğne çıkarıldıktan sonra göbekten kan taşmasını azaltan bir kan kontrol valfi de bulunur. Avrupa Birliği'nin 2010/32/EU sayılı direktifi, risk değerlendirmesine göre güvenlik mekanizmalı tıbbi cihazların sağlanmasını öngörür.

İntraket renkleri ve numaraları: gauge, çap ve akış tablosu

Gauge (G) ne anlama gelir?

Gauge, tel ve iğne çaplarını anlatmak için kullanılan eski bir ölçü sistemidir ve ters orantılı çalışır: numara büyüdükçe intraket incelir. 14G kanülün dış çapı yaklaşık 2,1 mm iken 24G kanülünki yaklaşık 0,7 mm'dir. Gauge dış çapı ifade eder; iç çap (lümen) duvar kalınlığına bağlıdır ve üreticiden üreticiye biraz değişir.

Çaptaki küçük bir fark akışı neden bu kadar değiştirir? Laminer akışta debi, yarıçapın dördüncü kuvvetiyle artar ve kanül uzadıkça azalır (Poiseuille ilkesi). Çap biraz büyüdüğünde akış katlanarak artar; aynı gauge'da kısa kanül uzun kanülden daha hızlı akar. Hızlı sıvı ve kan ihtiyacında kısa ve geniş periferik kanülün tercih edilmesinin nedeni budur.

ISO 10555-5 renk kodu tablosu

İğne üzerinden periferik kateterlerin renk kodu ISO 10555-5 standardında tanımlıdır. Renk göbekte, kanatlarda veya kapakta yer alır ve ölçünün bir bakışta tanınmasını sağlar. Aşağıdaki çap, uzunluk ve akış değerleri tipik aralıklardır.

Renk Gauge Dış çap (yaklaşık) Tipik uzunluk Yerçekimiyle akış (yaklaşık)
Turuncu 14G 2,0–2,2 mm 45–51 mm 240–330 ml/dk
Gri 16G 1,7–1,8 mm 45–51 mm 180–220 ml/dk
Beyaz 17G 1,4–1,5 mm 45 mm 125–140 ml/dk
Yeşil 18G 1,2–1,3 mm 30–45 mm 90–105 ml/dk
Pembe 20G 1,0–1,1 mm 25–32 mm 55–65 ml/dk
Mavi 22G 0,8–0,9 mm 25 mm 30–36 ml/dk
Sarı 24G 0,7 mm 14–19 mm 18–24 ml/dk
Mor 26G 0,6 mm 19 mm 13–17 ml/dk

Akış değerleri, üreticilerin standart test koşullarında, genellikle su ile ve yerçekimiyle ölçtüğü yaklaşık değerlerdir; aynı gauge'da kısa ve uzun modeller de bulunur. Kanül uzunluğu, test düzeneği, sıvının viskozitesi (kan, kolloid, kontrast), serum setinin uzunluğu, torbanın yüksekliği ve damarın durumu gerçek akışı değiştirir. Kesin değer için kullandığınız ürünün ambalajına bakın.

Enjektör iğnesi renkleriyle karıştırmayın

Tek kullanımlık enjektör iğnelerinin renk kodu farklı bir standartta (ISO 6009) tanımlıdır. Enjektör iğnesinde pembe 18G'yi, yeşil 21G'yi, mavi 23G'yi, turuncu 25G'yi gösterir; yani intraket renkleriyle aynı değildir. Depoda ve tedavi arabasında enjektör iğnelerini ve kanülleri ayrı bölmelerde tutmak bu karışıklığı önler.

Damar yolu renkleri ve anlamları: hangi intraket kimde kullanılır?

Renk kodu tek başına doğru kanülü söylemez. Tedavinin gerektirdiği akış, sıvının türü, tedavinin süresi ve damarın büyüklüğü birlikte değerlendirilir. Aşağıdaki tablo yaygın klinik kullanımları özetler; klinik karar hekim ve kurum protokolüne aittir.

Renk ve gauge Tipik kullanım Not
Turuncu 14G, gri 16G Majör travma, ciddi kanama, ameliyathanede hızlı sıvı ve kan replasmanı Büyük ve belirgin ven gerekir; giriş daha ağrılıdır
Beyaz 17G 16G ile 18G arasında ara seçenek, hızlı sıvı Her üreticinin serisinde bulunmaz
Yeşil 18G Kan transfüzyonu, cerrahi, hızlı infüzyon, kontrastlı BT Erişkinde en sık seçilen geniş ölçü
Pembe 20G Erişkinde genel infüzyon, kan ürünleri, kontrastlı görüntüleme Akış ile hasta konforu arasında denge
Mavi 22G Rutin infüzyon ve IV ilaç; ince damarlı erişkin, yaşlı, onkoloji hastası, büyük çocuk Erişkin servislerinde en çok tüketilen ölçülerden
Sarı 24G Pediatri, yenidoğan, kırılgan damarlı yaşlı, onkoloji Düşük akış; hızlı sıvıya uygun değildir
Mor 26G Yenidoğan, prematüre ve çok küçük damarlar En düşük akış; her seride bulunmaz

Turuncu intraket (14G) ve gri intraket (16G)

Turuncu ve gri, en geniş periferik ölçülerdir. Majör travma, masif kanama, büyük cerrahi ve hızlı hacim replasmanında kullanılırlar; kısa ve geniş oldukları için bu durumlarda dakikada yüzlerce mililitreye ulaşan akış sağlarlar. Büyük ve belirgin bir ven gerektirirler. Rutin servis infüzyonunda gereksiz yere tercih edilmezler, çünkü damar duvarını daha fazla tahriş ederler.

Beyaz intraket (17G)

17G, 16G ile 18G arasında kalan ve her üreticinin serisinde bulunmayan bir ölçüdür. Hızlı sıvı gereken ancak 16G'nin yerleştirilemediği durumlarda ara seçenek olarak kullanılır.

Yeşil intraket (18G)

Yeşil intraket 18 numaradır. Erişkinde kan transfüzyonu, ameliyat öncesi damar yolu, hızlı infüzyon ve kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT) için en sık seçilen geniş ölçüdür. Basınçlı kontrast enjektörüyle kullanılacaksa kanülün izin verdiği en yüksek basınç ve akış değeri ambalajından kontrol edilmelidir.

Pembe intraket (20G)

Pembe intraket 20G'dir. Erişkinde genel infüzyon, antibiyotik ve diğer IV ilaçlar, kan ürünleri ve kontrastlı görüntüleme için çok yönlü bir ölçüdür. Akış kapasitesi ile hasta konforu arasında iyi bir denge kurar. Kataloğumuzda pembe IV kanül 20G olarak yer alır.

Mavi intraket (22G)

Mavi intraket 22G'dir. Rutin infüzyon ve IV ilaç uygulamalarında, ince damarlı erişkinlerde, yaşlılarda, onkoloji hastalarında ve büyük çocuklarda kullanılır. Damar çapına oranla küçük olduğu için damar duvarını daha az tahriş eder ve girişi daha az ağrılıdır. Kan transfüzyonu 22G ile de yapılabilir; ancak akış daha yavaştır ve karar kurum protokolüne göre verilir. Kataloğumuzdaki karşılığı mavi kanül 22G ürünüdür.

Sarı intraket (24G)

Sarı intraket 24G'dir. Bebek ve çocuklarda, yenidoğan ünitelerinde, ince ve kırılgan damarlı yaşlılarda ve kemoterapi alan hastalarda tercih edilir. Akışı düşüktür ve hızlı sıvı ya da kan replasmanı için uygun değildir; pediatrik transfüzyonlarda ise kurum protokolüne göre kullanılabilir. Kataloğumuzda sarı IV kanül 24G olarak listelenir.

Mor intraket (26G)

Mor (violet) intraket 26G'dir ve yaygın kullanılan en ince periferik ölçüdür. Yenidoğanlar, prematüre bebekler ve çok küçük damarlar için kullanılır; akışı dakikada yaklaşık 13–17 ml ile sınırlıdır.

Turuncu, gri, yeşil, pembe, mavi ve sarı göbekli IV kanüller – intraket renkleri ve gauge kodu illüstrasyonu

Renk kodu

ISO 10555-5 intraket renkleri

ISO 10555-5 renk kodu göbekte veya kanatlarda yer alır ve kanülün gauge ölçüsünü bir bakışta gösterir.

Doğru intraket seçimi: duruma göre gauge, damar ve giriş bölgesi

Temel ilke: tedaviyi karşılayan en küçük gauge

Kılavuzların ortak önerisi, reçete edilen tedaviyi karşılayan en küçük gauge'u seçmektir. Damara göre fazla geniş bir kanül damar içindeki kan akışını engeller, damarın iç yüzeyini tahriş eder ve flebit ile infiltrasyon riskini artırır. Öte yandan hızlı sıvı veya transfüzyon gereken hastada fazla ince kanül hedef akışa ulaşılmasını engeller ve yeniden damar yolu açılmasına yol açar.

Damar değerlendirmesi

  1. Tedaviyi netleştirin: Ne verilecek (kristaloid, kan, kontrast, tahriş edici ilaç), hangi hızda ve kaç gün sürecek?
  2. Damarı değerlendirin: Yumuşak, düz, bastırınca geri dolan ve eklem üzerinde olmayan bir ven aranır; sertleşmiş, kıvrımlı, morarmış ya da yakın zamanda girilmiş bölgeler atlanır.
  3. Kanül ile damar uyumuna bakın: Kanül damarı tamamen doldurmamalı, çevresinde kanın akacağı boşluk kalmalıdır. Ultrason kullanılan merkezlerde kateterin damar çapının yarısından azını kaplaması (kateter/damar oranı yaklaşık %45 veya altı) hedeflenir.
  4. Hasta faktörlerini ekleyin: Yaş, dehidratasyon, obezite, antikoagülan kullanımı, kemoterapi öyküsü ve daha önceki zor damar yolu deneyimi.
  5. Gauge'u ve uzunluğu seçin: Tablodaki kullanım aralığından, damarı zorlamayan en küçük ölçü seçilir.

Duruma göre hızlı seçim

Klinik durum Sık tercih edilen ölçü
Majör travma, masif kanama, hızlı hacim 14G–16G (gerekirse iki ayrı damar yolu)
Erişkinde kan transfüzyonu 18G–20G; protokol izin veriyorsa 22G
Ameliyat ve günübirlik cerrahi 18G–20G
Kontrastlı BT, basınçlı enjeksiyon 18G–20G (üreticinin basınç sınırına göre)
Rutin infüzyon, antibiyotik, IV ilaç 20G–22G
Saç ekimi ve ayaktan işlemlerde sıvı ve ilaç yolu 20G–22G
Yaşlı, ince ve kırılgan damar, onkoloji 22G–24G
Çocuk 22G–24G
Yenidoğan ve prematüre 24G–26G

Giriş bölgesi seçiminde genel ilkeler

  • Erişkinde üst ekstremite (önkol ve el sırtı) tercih edilir; alt ekstremite ancak zorunlu hallerde kullanılır.
  • Eklem üzerindeki bölgeler (dirsek içi, el bileği) hareketle kanülün yer değiştirmesine yol açar; uzun süreli infüzyonda önkol daha uygundur.
  • Arteriyovenöz fistül, lenfödem veya aksiller lenf nodu diseksiyonu olan taraftaki kol, enfekte, yanık ya da hasarlı cilt ve aynı vende yakın zamanda girilmiş bir noktanın distali kurum protokolüne göre kullanılmaz.
  • Bebeklerde el, ayak ve yenidoğanlarda saçlı deri venleri kullanılabilir; seçimi pediatri deneyimi olan ekip yapar.
  • Zor damar yolunda tekrar tekrar kör deneme yerine ultrason rehberliği veya daha deneyimli bir uygulayıcı tercih edilir.

Portlu, portsuz ve güvenlikli model

Sık bolus ilaç verilen servislerde portlu model iş akışını kolaylaştırır; güvenlikli model stile kaynaklı iğne batması riskini azaltır.

Sabitleme, serum seti bağlantısı, bakım ve atık yönetimi

Sabitleme ve örtü

İyi sabitleme, kanülün damar içinde oynamasını, yerinden çıkmasını ve mekanik flebiti önler. Giriş noktası steril şeffaf yarı geçirgen örtü ya da steril gazlı bez örtüyle kapatılır. Şeffaf örtü, giriş noktasının örtü kaldırılmadan gözlenmesini sağladığı için periferik kanüllerde yaygın tercih edilir; terleme, kanama veya sızıntı varsa bu durum düzelene kadar gazlı bez örtü kullanılır. Kanatlar ve uzatma hattı ek bantla sabitlenebilir, ancak bant giriş noktasını ve görüş alanını kapatmamalıdır. Örtünün üzerine takılma tarihi ve gauge yazılır; örtü ıslandığında, gevşediğinde veya kirlendiğinde yenilenir.

Serum seti bağlantısı ve damla hesabı

Kanül yerleştirildikten sonra havası alınmış serum seti Luer-lock göbeğe vidalanarak bağlanır; bağlantının sıkı olduğu ve sette hava kalmadığı kontrol edilir. Kataloğumuzdaki serum seti şeffaf damla odası, makaralı klemp ve Luer konnektörden oluşur ve 50 adet/kutu satılır.

Damla hızı setin damla faktörüne göre hesaplanır. ISO 8536-4'e uygun yerçekimli serum setlerinde damla faktörü 20 damla ≈ 1 ml'dir. Piyasada 15 veya 10 damla/ml olarak etiketlenen setler de bulunur; mikro damla (pediatrik) setlerde ise 60 damla ≈ 1 ml'dir. Kullandığınız setin damla faktörü ambalajında yazar ve hesap ona göre yapılır:

  • Formül: Damla/dk = hacim (ml) × damla faktörü ÷ süre (dk)
  • Örnek: 1000 ml, 8 saatte, 20 damla/ml set ile: 1000 × 20 ÷ 480 ≈ 42 damla/dk

Kan ürünleri standart serum setiyle değil, filtreli transfüzyon setiyle verilir. İzotonik serum gibi infüzyon solüsyonları tek dozluk şişe veya torbalarda sunulur; kullanım, doz ve hız hekim kararına bağlıdır. Kanül ve serum seti seçenekleri için Damar Yolu ve İnfüzyon kategorisine bakabilirsiniz.

Yıkama (flush)

Kanülün açıklığı, ilaç uygulamalarından önce ve sonra ve aralıklı kullanılan kanüllerde düzenli olarak %0,9 sodyum klorür ile yıkanarak korunur. Hacim ve sıklık kurum protokolüne göre belirlenir; birçok protokol tek dozluk ampul ya da hazır dolu flush enjektörüyle 5–10 ml yıkama öngörür. Küçük hacimli enjektörler aynı kuvvetle daha yüksek basınç oluşturduğu için yıkamada genellikle 10 cc enjektör kullanılır. Direnç hissedilirse zorlanmaz; kanül tıkanmış kabul edilir ve değerlendirilir. Büyük hacimli infüzyon şişeleri birden fazla hastaya yıkama kaynağı olarak kullanılmaz. Kanüle, porta veya konnektöre her dokunuştan önce el hijyeni sağlanır (DSÖ'nün beş an yaklaşımı) ve port ya da konnektör ucu antiseptikle silinir.

Günlük kontrol ve flebit belirtileri

Giriş noktası kurum protokolündeki aralıklarla, her ilaç uygulamasından önce ve hasta ağrı tarif ettiğinde gözle ve dokunarak kontrol edilir; yoğun bakım ve pediatri hastalarında kontrol daha sık yapılır.

  • Flebit: Ağrı veya hassasiyet, kızarıklık, ısı artışı, şişlik, ven boyunca ele gelen sertlik ve ileri evrede pürülan akıntı. Birçok kurum VIP (Visual Infusion Phlebitis) skoru gibi ölçekler kullanır.
  • İnfiltrasyon ve ekstravazasyon: Giriş bölgesinde şişlik, solukluk, soğukluk, gerginlik, akışta yavaşlama ve sızıntı. Tahriş edici veya doku hasarı yapabilen ilaçlarda ekstravazasyon acil değerlendirme gerektirir.
  • Enfeksiyon: Akıntı, yayılan kızarıklık, açıklanamayan ateş.

Bu belirtilerden biri varsa kanül çıkarılır, gerekiyorsa başka bir bölgeye yeni steril kanül takılır ve durum kayda geçirilir.

İntraket ne zaman değiştirilir?

CDC'nin damar içi kateter enfeksiyonlarının önlenmesi kılavuzu (2011), erişkinlerde enfeksiyon ve flebit riskini azaltmak için periferik kanülün 72–96 saatten daha sık rutin olarak değiştirilmesine gerek olmadığını belirtir; çocuklarda ise yalnızca klinik endikasyon olduğunda değişim önerir. INS uygulama standartları da rutin süre yerine klinik endikasyona göre çıkarmayı esas alır: komplikasyon belirtisi, tıkanma, yerinden oynama veya tedavinin bitmesi. Kurumunuzun protokolü hangi yaklaşımı benimsiyorsa o uygulanır. Acil koşullarda asepsinin sağlanamadığı durumlarda takılan kanül, CDC'ye göre mümkün olan en kısa sürede, 48 saat içinde değiştirilir. Artık gerekmeyen kanül beklenmeden çıkarılır.

Çıkarma ve atık

  • Kanül çıkarıldıktan sonra giriş noktasına kanama durana kadar steril spanç ile bastırılır; ardından nokta aşı bandı gibi küçük, steril bir bantla, sızıntı varsa pedli steril örtüyle (Flaster Fix 10x10) kapatılır. Kateter ucunun bütün olduğu kontrol edilir.
  • Stile kullanıldığı anda ve yerde, kapağı takılmadan doğrudan delinmeye dayanıklı kesici-delici atık kutusuna atılır. Kutu, damar yolu açılan her noktada kolun uzanabileceği mesafede bulunmalıdır.
  • Kutu doluluk çizgisine, çizgi yoksa yaklaşık dörtte üçüne kadar doldurulur; atıklar bastırılmaz. Dolan kutu ve kanla kirlenmiş set, spanç ve eldivenler, kurumun tıbbi atık prosedürüne ve Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'ne göre ayrıştırılıp teslim edilir.
IV kanül ve serum seti illüstrasyonu – duruma göre intraket gauge seçimi ve serum seti bağlantısı

Seçim

Tedaviyi karşılayan en küçük gauge

Damara göre fazla geniş kanül flebit riskini artırır; tedaviyi karşılayan en küçük ölçü seçilir.

İntraket uygulamasında sık yapılan hatalar

  1. Damara göre fazla geniş gauge: "Ne olur ne olmaz" diye büyük kanül seçmek flebit, infiltrasyon ve ağrıyı artırır. Hızlı akış gerekmiyorsa daha küçük ölçü yeterlidir.
  2. İhtiyaca göre fazla ince gauge: Transfüzyon veya hızlı sıvı planlanan erişkine 24G takmak hedef akışa ulaşılmasını engeller ve ikinci girişime yol açar.
  3. Zayıf sabitleme: Oynayan kanül damar duvarını tahriş eder, yerinden çıkar ve enfeksiyon riskini artırır. Giriş noktasını kapatan, gözlemi engelleyen bantlama da bir hatadır.
  4. Aynı kanülle tekrar deneme: Başarısız girişimden sonra aynı kanül yeniden kullanılmaz; her deneme için yeni steril kanül açılır. Geri çekilmiş iğneyi katetere yeniden sokmak kateterin kesilmesine ve parçanın dolaşıma kaçmasına yol açabilir. Çoğu protokol, iki başarısız denemeden sonra daha deneyimli bir uygulayıcıya veya ultrason rehberliğine geçilmesini önerir.
  5. İğneye kapak geri takmak: Kullanılmış iğneye kapak takmak, iğne batmasının bilinen nedenlerindendir. Stile doğrudan kesici-delici atık kutusuna atılır; tepsiye, yatağa veya cebe bırakılmaz.
  6. Hasarlı veya süresi geçmiş ambalaj: Yırtık, ıslak, kaynak hattı açılmış ya da son kullanma tarihi geçmiş ambalajdaki kanül steril kabul edilmez ve kullanılmaz.
  7. Renkleri enjektör iğneleriyle karıştırmak: İğne renk kodu (ISO 6009) farklıdır; enjektör iğnesinde pembe 18G'dir.
  8. Gereksiz bekleyen kanül: Kullanılmadığı halde günlerce yerinde bırakılan kanül, enfeksiyon için gereksiz bir risktir.
  9. Kayıt eksikliği: Takılma tarihi, gauge, bölge ve deneme sayısının kaydedilmemesi değişim takibini zorlaştırır.

Klinik için intraket stok ve satın alma kontrol listesi

Hangi gauge'dan ne kadar bulundurulmalı?

Doğru oran hasta profiline ve geçmiş tüketime göre belirlenir. Aşağıdaki dağılım yalnızca başlangıç planı için rehber niteliğinde bir örnektir; ilk birkaç ayın gerçek tüketimine göre güncellenmelidir.

Birim tipi 18G yeşil 20G pembe 22G mavi 24G sarı
Erişkin poliklinik, günübirlik işlem %5–10 %30–40 %45–55 %5–10
Acil servis %20–30 %35–45 %25–30 %5–10
Ameliyathane %30–40 %35–45 %15–25 %0–5
Pediatri — %5–10 %30–40 %50–60

Acil servis ve ameliyathanede ayrıca az sayıda 14G ve 16G, yenidoğan bakımı yapan birimlerde 26G bulundurulur.

Kontrol listesi

  • Gauge yelpazesi: En az 20G, 22G ve 24G; acil ve ameliyathane için 18G ve daha geniş ölçüler; yenidoğan için 26G.
  • Yapı tercihi: Portlu veya portsuz, kanatlı, güvenlikli model; serviste tek tip yapı eğitim yükünü azaltır.
  • Ambalaj birimi: Kanüllerimiz tekli steril ambalajda, 100 adet/kutu; serum seti 50 adet/kutu satılır.
  • Sterilite: Her tekli ambalajda steril sembolü ve sterilizasyon yöntemi, tek kullanım sembolü (üstü çizili 2) ve sağlam kaynak hattı kontrol edilir.
  • Son kullanma tarihi ve lot: Teslimatta kontrol edilir; ilk süresi dolan ilk çıkar (FEFO) rotasyonu uygulanır. Raf ömrü üreticiye göre değişir.
  • Saklama: Orijinal kutusunda; serin, kuru, doğrudan güneş almayan, yerden yüksek raflarda; ezilme ve nemden uzak.
  • Yeniden sipariş noktası: Teslim süresi ve aylık tüketime göre belirlenir; ayrıntılar klinik stok yönetimi yazımızda.
  • İzlem: Transfüzyon veya sedasyon yapılan odalarda hasta izlemi için pulse oksimetre rehberimize bakabilirsiniz.
  • CE, ÜTS ve eğitim: Ambalajda CE işareti ve ürünün ÜTS kaydı kontrol edilir; yeni modele, özellikle güvenlikli kanüle geçişte personel eğitimi planlanır.

Damar yolu malzemeleri listesi

Damar yolu açma işlemi için hazırlanan tepside genellikle şunlar bulunur:

  • Uygun gauge'da steril IV kanül
  • Muayene eldiveni
  • Turnike
  • Kurum protokolündeki cilt antiseptiği (örneğin alkollü klorheksidin)
  • Steril spanç; cilt ve yüzey temizliği için non-steril spanç 10x10
  • Steril şeffaf örtü ve sabitleme bandı
  • Serum fizyolojikle hazırlanmış flush enjektörü
  • Gerekiyorsa havası alınmış serum seti ve infüzyon solüsyonu
  • Kesici-delici atık kutusu
IV kanül ve kesici-delici atık kutusu illüstrasyonu – intraket stilesinin güvenli atığı ve iğne batmasının önlenmesi

Güvenli atık

Stile doğrudan kesici-delici kutusuna

Kullanılmış stile kapağı takılmadan, kullanıldığı yerde delinmeye dayanıklı atık kutusuna atılır.

Demir Med'den intraket ve damar yolu malzemeleri tedariki

Kataloğumuzdaki periferik IV kanüller IV Kanül ve Damar Yolu kategorisinde üç ölçüde listelenir:

Üçü de iğne üzerinden kateter yapısında, şeffaf geri akış odalı, Luer-lock göbekli, steril ve tek kullanımlıktır; tekli ambalajda, 100 adet/kutu satılır. Enjeksiyon portu ve kanat tercihi teklif aşamasında belirtilir ve teklifte yazılı olarak teyit edilir. Piyasada bulunan 14G, 16G, 17G, 18G veya 26G gibi diğer ölçülere ya da güvenlikli modele ihtiyacınız varsa bunu teklif talebinizde belirtebilirsiniz.

İnfüzyon için serum seti (50 adet/kutu) aynı Damar Yolu ve İnfüzyon kategorisinde yer alır; izotonik serum ve diğer infüzyon solüsyonları kataloğumuzda bulunmaz. Kanül sonrası bakım için Flaster Fix 10x10 (50 adet/kutu) ve aşı bandı (100 adet/kutu), güvenli atık için 1,5, 3 ve 5 L seçenekli sharpbox kesici-delici atık kutusu, kişisel koruma için S, M ve L bedenli non-steril muayene eldiveni aynı teklif talebine eklenebilir.

Süreç şöyle işler: Ürünleri "Teklife ekle" ile listenize ekler ve teklif talebi gönderirsiniz; satış ekibimiz 1 iş günü içinde yazılı teklif iletir. Stoklu ürünlerde öğleden önce onaylanan siparişler İstanbul içinde aynı gün, Türkiye geneline 1–3 iş günü içinde teslim edilir; lot numarası ve son kullanma tarihi irsaliyede yer alır. Toplu alım planlaması için hastane sarf malzemesi satın alma rehberimize, sterilite ve ambalaj kontrolü için steril medikal sarf rehberimize göz atabilir, sorularınız için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar ve standartlar

  • ISO 10555-1 ve ISO 10555-5: Steril, tek kullanımlık damar içi kateterler; genel gereklilikler ve iğne üzerinden periferik kateterler (renk kodu dahil)
  • ISO 6009: Tek kullanımlık hipodermik iğnelerin renk kodu
  • ISO 80369-7: Damar içi uygulamalar için küçük çaplı (Luer) konnektörler
  • ISO 8536-4: Tek kullanımlık, yerçekimli infüzyon setleri
  • ISO 15223-1: Tıbbi cihaz etiketlerinde kullanılan semboller
  • CDC, Guidelines for the Prevention of Intravascular Catheter-Related Infections (2011)
  • Infusion Nurses Society (INS), Infusion Therapy Standards of Practice
  • DSÖ (WHO), Sağlık Hizmetlerinde El Hijyeni Rehberi (2009)
  • Avrupa Birliği Konsey Direktifi 2010/32/EU: Hastane ve sağlık sektöründe kesici-delici alet yaralanmalarının önlenmesi
  • Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği

Sık sorulan sorular

Evet. İntraket, branül ve anjiokat, periferik IV kanülün sahada kullanılan ve ticari ürün adlarından türemiş adlarıdır. Teknik adı periferik venöz kateterdir. Hepsi iğne üzerinden kateter yapısındadır: iğne damara girişe kılavuzluk eder, ardından geri çekilir ve damarda yalnızca esnek plastik kateter kalır. Ölçü gauge ile, gauge da renk koduyla gösterilir.

Yeşil intraket 18 numaradır (18G). Dış çapı yaklaşık 1,2–1,3 mm, yerçekimiyle akışı üreticiye ve uzunluğa göre dakikada yaklaşık 90–105 ml'dir. Erişkinde kan transfüzyonu, ameliyat öncesi damar yolu, hızlı infüzyon ve kontrastlı BT için en sık seçilen geniş ölçüdür. Rutin infüzyonda damarı zorlamamak için genellikle daha küçük bir ölçü yeterlidir.

Pembe intraket 20G'dir ve orta ya da iyi damar yapısına sahip erişkinlerde kullanılır. Genel infüzyon, antibiyotik ve diğer IV ilaçlar, kan ürünleri ve kontrastlı görüntüleme için çok yönlü bir ölçüdür. Yaklaşık 55–65 ml/dk akış sağlar. İnce damarlı, yaşlı veya pediatrik hastalarda genellikle 22G mavi ya da 24G sarı tercih edilir.

Mavi intraket 22G'dir. Dış çapı yaklaşık 0,8–0,9 mm, akışı dakikada yaklaşık 30–36 ml'dir. Rutin infüzyon ve IV ilaç uygulamalarında, ince damarlı erişkinlerde, yaşlılarda, onkoloji hastalarında ve büyük çocuklarda kullanılır. Erişkin servislerinde en çok tüketilen ölçülerdendir. Kan transfüzyonu da yapılabilir, ancak akış daha yavaştır ve karar kurum protokolüne göre verilir.

Sarı intraket 24G'dir ve bebek ile çocuklarda, yenidoğan ünitelerinde, ince ve kırılgan damarlı yaşlılarda ve kemoterapi alan hastalarda tercih edilir. Dış çapı yaklaşık 0,7 mm, akışı dakikada yaklaşık 18–24 ml'dir. Düşük akışı nedeniyle hızlı sıvı veya erişkinde kan replasmanı için uygun değildir; pediatrik transfüzyonlarda kurum protokolüne göre kullanılabilir.

Mor (violet) intraket 26 numaradır (26G) ve yaygın kullanılan en ince periferik kanüldür. Dış çapı yaklaşık 0,6 mm, akışı dakikada yaklaşık 13–17 ml'dir. Yenidoğanlar, prematüre bebekler ve çok küçük damarlar için kullanılır. Her üreticinin serisinde bulunmadığı için yenidoğan bakımı yapan birimler bu ölçüyü ayrıca planlamalıdır.

Turuncu intraket 14G'dir ve en geniş periferik ölçüdür. Dış çapı yaklaşık 2,0–2,2 mm, akışı uzunluğa göre dakikada yaklaşık 240–330 ml'dir. Majör travma, masif kanama, büyük cerrahi ve hızlı hacim replasmanında, büyük ve belirgin bir vene yerleştirilir. Rutin infüzyonda damarı gereksiz yere tahriş edeceği için tercih edilmez.

CDC 2011 kılavuzu, erişkinlerde periferik kanülün 72–96 saatten daha sık rutin olarak değiştirilmesine gerek olmadığını, çocuklarda ise yalnızca klinik endikasyonla değiştirilmesini önerir. INS standartları klinik endikasyona göre çıkarmayı esas alır: flebit veya infiltrasyon belirtisi, tıkanma, yerinden oynama ya da tedavinin bitmesi. Uygulamada kurumunuzun protokolü geçerlidir.

Diğer rehberler

Tüm rehberler

Okuduğunuz ürünler için teklif alın

Rehberdeki ürün ve adetleri gönderin; 1 iş günü içinde PDF teklif hazırlayalım.