
Kısa cevap
Greft saklama solüsyonu, FUE ile alınan foliküler ünitelerin ekilene kadar beklediği sıvıdır; amacı greftleri kurumadan, ısınmadan ve mekanik hasar görmeden korumaktır. Kliniklerde en yaygın kullanılan seçenekler serum fizyolojik (%0,9 NaCl) ve Ringer laktattır; bazı merkezler hücre koruması için geliştirilmiş hipotermik saklama solüsyonlarını tercih eder. Solüsyonun kendisi kadar düzen de önemlidir: greftler 4–8 °C aralığında soğutulmuş bir tepside, cam petri kabında, solüsyon içinde nemli tutulur; kıl sayısına göre ayrılıp sayılır ve dışarıda kalma süresi kısa tutulur. Hangi solüsyonun ve hangi protokolün uygulanacağı hekimin kararıdır; bu yazı yalnızca malzeme ve iş akışı tarafını ele alır.
Greft canlılığını ne etkiler?
Bir greft vücut dışına alındığı andan kanala yerleştirilene kadar beslenmeden bekler. Greft canlılığı bu bekleme süresince dört etkene karşı korunur:
| Risk | Ne olur | Malzeme tarafındaki önlem |
|---|---|---|
| Kuruma (dehidratasyon) | Greft yüzeyi kısa sürede kurur; kuruyan hücre geri dönmez | Greftlerin solüsyon içinde tutulması, kapaklı petri kabı, düzenli nemlendirme |
| Isınma | Oda ve lamba ısısı hücrenin enerji tüketimini artırır | Soğutulmuş tepsi, 4–8 °C aralığında soğuk saklama, lambadan uzak konum |
| Mekanik hasar | Pensetle sıkıştırma, kök kısmından tutma, ezilme | İnce uçlu dizim ve ekim pensetleri, greftin çevre dokusundan tutulması |
| Uzun bekleme | Dışarıda kalma süresi uzadıkça risk artar | Alım–dizim–ekim temposunun eşlenmesi, sayımlı partiler halinde çalışma |
Bu dört etkenin üçü tamamen malzeme ve organizasyon konusudur: doğru kap, doğru sıcaklık, doğru penset ve iyi planlanmış bir ekip akışı.
Greft saklama solüsyonu çeşitleri
Klinikler genellikle üç solüsyon grubundan birini kullanır. Aşağıdaki tablo farkları özetler; seçim ve protokol hekime aittir.
| Solüsyon | İçerik | Öne çıkan özellik | Not |
|---|---|---|---|
| Serum fizyolojik (%0,9 NaCl) | İzotonik tuzlu su | Yaygın, kolay bulunur, ekonomik | Birçok klinikte standart saklama sıvısı |
| Ringer laktat | Elektrolitler + laktat | Plazmaya daha yakın elektrolit dengesi | Serum fizyolojiğe alternatif olarak kullanılır |
| Hipotermik saklama solüsyonları | Soğuk saklama için formüle edilmiş tampon ve koruyucu bileşenler | Düşük sıcaklıkta hücre korumasına yönelik tasarlanmıştır | Daha uzun operasyonlarda tercih eden merkezler vardır |
Bazı klinikler saklama sıvısına ATP veya benzeri katkılar ekleyen protokoller uygular; bu tür uygulamalar hekimin değerlendirmesine bağlıdır ve standart bir zorunluluk değildir. Hangi sıvı seçilirse seçilsin üç kural değişmez: sıvı steril olmalı, son kullanma tarihi güncel olmalı ve açıldıktan sonra yalnızca o operasyonda kullanılmalıdır.
Soğuk saklama: 4–8 °C ve soğuk zincir
Greft saklamada sıcaklık, solüsyon kadar belirleyicidir. Pratikte greftlerin bulunduğu petri kapları, buzla veya soğutucu ünite ile soğutulmuş bir tepsinin üzerinde, yaklaşık 4–8 °C aralığında tutulur. Dikkat edilecek noktalar:
- Greftler donmamalıdır; buz doğrudan grefte veya solüsyona temas etmez, petri kabının altında kalır.
- Solüsyon şişeleri operasyon öncesi buzdolabında bekletilir; kullanılacak miktar steril tas veya petri kabına alınır.
- Soğutma tepsisi cerrahi lambanın doğrudan altına konmaz; ısı ve ışık kurumayı hızlandırır.
- Uzun operasyonlarda buz veya soğutucu düzenli yenilenir; sıcaklık bir termometreyle kontrol edilir.

Solüsyonlar
Serum fizyolojik, Ringer laktat ve hipotermik solüsyon
Petri kabı, sayım tepsisi ve dizim masası
Greftlerin beklediği kap çoğu klinikte borosilikat cam petri kabıdır: yeniden kullanılabilir, otoklavlanabilir ve şeffaf olduğu için greftler mikroskop veya büyüteç altında rahatça görülür. Küçük çaplı kaplar tekli–ikili–üçlü grupları ayrı tutmak, büyük çaplı kaplar toplu bekletme için kullanılır. Sayım için petri kabının altına ızgaralı bir şablon konabilir veya greftler onarlı sıralar halinde dizilir.
Dizim masası ışıklı, düz ve kolay temizlenen bir yüzey olmalıdır. Masada aynı anda bulunması gerekenler: soğutulmuş tepsi, petri kapları, solüsyon tası, dizim pensetleri, büyüteç veya mikroskop, steril spanç ve sayım formu.
Greftleri kıl sayısına göre ayırma ve dizme
Alınan greftler dizim ekibi tarafından kıl sayısına göre ayrılır: tekli greftler genellikle ön saç çizgisine, ikili ve üçlü greftler arka ve orta bölgelere planlanır. Ayırma sırasında:
- Greft kök kısmından değil, çevre dokusundan tutulur; bunun için ince ve hassas uçlu dizim penseti kullanılır.
- Greftler gruplarına göre ayrı petri kaplarında veya aynı kabın ayrı bölümlerinde tutulur.
- Her kaba grup ve adet yazılır; sayım formu operasyon boyunca güncellenir.
- Ekim ekibine greftler küçük partiler halinde verilir; böylece her parti kısa süre dışarıda kalır.
Penset tipleri ve uç seçimi için saç ekim penseti çeşitleri rehberimize bakabilirsiniz.

Soğuk saklama
Petri kabı, soğutulmuş tepsi ve dizim masası
Ekip iş akışı: alım, dizim ve ekim temposu
Greftlerin dışarıda kalma süresini kısaltmanın en etkili yolu, alım ve ekim temposunu eşlemektir. Tipik bir düzen:
| Aşama | Sorumlu | Malzeme | Kontrol noktası |
|---|---|---|---|
| Alım | Hekim + toplama ekibi | FUE punch, mikromotor, toplama penseti | Alınan greftler hemen solüsyona alınır |
| Dizim ve sayım | Dizim ekibi | Petri kabı, soğutulmuş tepsi, dizim penseti, büyüteç | Gruplara ayrılır, sayım formuna yazılır |
| Kanal açma | Hekim | Safir bıçak / slit bıçağı, blade handle | Kanal sayısı greft sayısıyla eşlenir |
| Ekim | Ekim ekibi | Ekim penseti veya DHI implanter pen | Greftler küçük partiler halinde alınır |
Bu tablo genel bir örnektir; aşamaların sırası ve eşzamanlılığı kliniğin tekniğine (FUE, DHI, kombine) ve hekimin protokolüne göre değişir.
Greft saklama için klinik kontrol listesi
Operasyon öncesinde şu kalemlerin hazır olduğundan emin olun:
- Seçilen saklama solüsyonu (serum fizyolojik, Ringer laktat veya hipotermik solüsyon) yeterli miktarda, steril ve tarihi güncel mi?
- Solüsyon operasyon öncesi soğutuldu mu; buz veya soğutucu ünite hazır mı?
- Cam petri kapları (küçük ve büyük çap) yeterli adette ve sterilize edildi mi?
- Soğutma tepsisi, steril tas ve çelik tepsi alet masasında mı?
- Dizim, toplama ve ekim pensetleri sterilizasyon döngüsünü karşılayacak kadar (2–3 set) mevcut mu?
- Büyüteç veya mikroskop, ışıklı dizim masası çalışıyor mu?
- Solüsyon çekmek ve nemlendirmek için 10 cc enjektörler, steril spanç ve eldivenler hazır mı?
- Sayım formu ve kap etiketleri hazırlandı mı?

İş akışı
Kıl sayısına göre dizme ve partilerle ekim
Satın alırken nelere dikkat edilmeli?
- Solüsyon: Steril, ÜTS kayıtlı ve son kullanma tarihi en az birkaç ay ileride olan ürün; aylık operasyon sayısına göre koli bazlı planlama.
- Petri kabı: Borosilikat cam, otoklavlanabilir, kapaklı; iki farklı çapta ve sterilizasyon döngüsünü karşılayacak adette.
- Pensetler: Paslanmaz çelik, ince ve hizalı uçlar; dizim, toplama ve ekim pensetleri ayrı ayrı.
- Yardımcı malzemeler: Çelik tepsi, tas, enjektör, spanç ve eldiven aynı teklife eklenir.
- Lot takibi: Solüsyon ve steril sarfın lot ve son kullanma tarihi irsaliyede yer almalıdır.
Ürünler
Greft hazırlama ve saklama tarafında cam petri kabı, dizim penseti, toplama penseti, ekim penseti, çelik tepsi ve paslanmaz çelik tas listelenir; solüsyon çekmek için 10 cc enjektör, sıvı tedavisi için serum seti aynı teklife eklenebilir. Tüm kategoriler saç ekimi, saç ekim pensetleri, cerrahi aletler ve enjektörler altında yer alır. Operasyonun tam alet listesi için saç ekiminde kullanılan aletler ve saç ekim kliniği ekipman kontrol listesi rehberlerine, tüm katalog için saç ekim malzemeleri sayfasına bakın; ihtiyaç listenizi teklif talebi ile iletin.


