
Kısa cevap
Gazlı bez, pamuk ipliğinden seyrek dokunmuş hidrofil kumaşın genel adıdır; rulo, metraj veya katlanmış parça olarak satılır. Spanç, aynı gazlı bezin belirli ölçüde (çoğunlukla 7,5×7,5 veya 10×10 cm) ve belirli kat sayısında (8, 12 veya 16 kat) katlanıp kenarları içe kıvrılmış, pansuman ve ameliyatta doğrudan kullanılan hazır parçasıdır. Yani her spanç gazlı bezden yapılır ama her gazlı bez spanç değildir. Klinikte yara temizliği, kanama kontrolü ve pansuman kapatma için spanç; sarma, tespit ve büyük yüzeyleri kapatma için gazlı bez rulosu veya sargı bezi kullanılır.
Gazlı bez nedir, nasıl satılır?
Gazlı bez (hidrofil gaz), %100 pamuk ipliğinden seyrek örgüyle dokunan, emici, yumuşak ve nefes alan bir tıbbi tekstildir. Hidrofil işlem pamuğun doğal yağını alır; böylece bez sıvıyı hızla emer. Ürün, santimetrekaredeki iplik sayısına (iplik sıklığı; 17, 20 veya 24 iplik gibi) ve gramajına göre sınıflanır: iplik sayısı arttıkça kumaş daha sık, daha dayanıklı ve daha az tiftiklenir.
Satış biçimleri:
- Rulo gazlı bez: 10, 15 veya 20 cm eninde, 5 veya 10 m uzunluğunda; sarma ve kesip kullanma için.
- Metraj / top gazlı bez: 90 cm eninde, 10–100 m toplar; hastanelerin kendi spanç ve kompreslerini hazırladığı sterilizasyon üniteleri için.
- Katlanmış gazlı bez (spanç): Kullanıma hazır parçalar; bir sonraki bölümde.
Gazlı bezin en yaygın hataları gevşek dokuma nedeniyle tiftiklenme (yarada lif kalması) ve düşük iplik sayısında yırtılmadır. Cerrahi sahada kullanılacak bezde yüksek iplik sayısı ve radyopak şeritli (röntgende görünen) ürün tercih edilir.
Spanç nedir? Ölçüler ve kat sayısı
Spanç, gazlı bezin standart ölçüde katlanmış, kenarları içe alınmış hazır parçasıdır. Kenarların içe katlanması tiftiklenmeyi azaltır ve kesik kenarların yaraya temasını önler. Katalogda spanç iki ölçüyle ve adet ya da 150'li paketle listelenir.
| Ölçü | Kat sayısı | Yaygın kullanım |
|---|---|---|
| 7,5 × 7,5 cm | 8 veya 12 kat | Enjeksiyon sonrası bası, küçük yara temizliği, pansuman kapatma |
| 10 × 10 cm | 8, 12 veya 16 kat | Pansuman, kanama kontrolü, saç ekiminde donör alan kapatma, ameliyat sonrası yara |
| 10 × 20 cm | 12 kat | Geniş yüzey, cerrahi insizyon |
Kat sayısı emme kapasitesini ve kalınlığı belirler: 8 kat ince ve esnektir, 12 kat günlük pansumanın standardıdır, 16 kat yoğun sızıntılı yaralarda tercih edilir. Aynı ölçüde kat sayısı arttıkça paketteki adet azalır; stok planında "adet" ile "kat" birlikte izlenir.
Spanç ile kompres aynı şey mi?
Kompres, çoğunlukla daha büyük ölçüde (30×30, 45×45 cm) ve daha fazla katlı, batın ve toraks cerrahisinde organların korunması ile yoğun kanamanın emilmesi için kullanılan gazlı bez parçasıdır; çoğunda radyopak şerit ve sayım için ip bulunur. Batın kompresi bu gruptadır. Spanç günlük pansumanın, kompres ameliyathanenin sarfıdır.

Ölçü ve kat
7,5×7,5 ve 10×10 cm spanç, 8–16 kat
Steril mi, non-steril mi?
| Steril spanç | Non-steril spanç | |
|---|---|---|
| Ambalaj | Tekli veya 2–5'li steril poşet (buhar/EO sterilizasyonu) | 100–150'li toplu paket |
| Kullanım | Açık yara, cerrahi insizyon, saç ekimi, kateter pansumanı | Cilt temizliği, antiseptik uygulama, sağlam cilt üzerinde bası, sterilizasyon ünitesinde yeniden paketleme |
| Maliyet ilkesi | Adet maliyeti yüksek, israf düşük | Adet maliyeti düşük, açık yarada kullanılmaz |
| Kontrol | Poşet bütünlüğü, son kullanma tarihi, lot | Paket kapalı ve kuru saklanır |
Açık yaraya temas eden her spanç steril olmalıdır. Non-steril spanç, sağlam cilt üzerindeki işlemler ve hastanenin kendi otoklavında sterilize ederek paketlediği set hazırlığı için ekonomik seçenektir. Sterilize edilmiş spanç, sterilizasyon ruloları içinde indikatör bantla etiketlenir ve raf ömrü ünite prosedürüne göre izlenir.

Steril mi?
Steril ve non-steril spanç ayrımı
Non-woven spanç: pamuk gazlı bezin alternatifi
Non-woven spanç, dokuma yerine polyester–viskoz liflerin birbirine bağlanmasıyla üretilir. Avantajları: tiftiklenmez, aynı ağırlıkta daha fazla sıvı emer, yaraya yapışması azdır ve kat sayısı düşük (4 kat) olduğu için daha ucuzdur. Dezavantajı pamuk gazlı bezin kanama kontrolündeki basınca dayanıklı yapısının olmaması ve bazı antiseptiklerle daha hızlı doymasıdır. Günlük pansuman, antiseptik uygulama ve enjeksiyon sonrası bası için non-woven; cerrahi saha ve yoğun kanama için pamuk spanç önerilir. Katalogda 7,5×7,5 cm non-woven spanç ayrı ürün olarak listelenir.
Sargı bezi, flaster ve diğer pansuman malzemeleri
Pansuman tek bir malzemeyle bitmez; tam liste şöyledir:
- Spanç veya non-woven spanç — yara temizliği ve kapatma.
- Sargı bezi (topik) — spancı yerinde tutmak, ekstremiteyi sarmak; 5–15 cm en, elastik olmayan pamuk sargı.
- Flaster — fiks (yapışkan non-woven, 10×10 cm) spancı sabitler; rulo flaster (10 cm × 10 m) kesilerek kullanılır; aşı bandı küçük enjeksiyon noktaları için.
- Bactigras tipi parafinli gazlı bez — yaraya yapışmayan temas tabakası.
- Antiseptik — povidon iyot (Batikon Aqua) ve alkollü swap.
- Batın kompresi — ameliyathane kanama kontrolü.
- Muayene veya steril cerrahi eldiven — her pansumanda yeni çift.
Klinik için aylık pansuman sarf planı
Aylık tüketim, günlük pansuman sayısı ve işlem başına spanç adediyle hesaplanır. Örnek: günde 20 pansuman × 3 spanç × 22 iş günü = 1.320 spanç; 150'li paketle 9 paket. Saç ekim merkezlerinde operasyon başına donör alan için 10–15 adet 10×10 cm 12 katlı steril spanç ve bir sargı bezi planlanır. Stokta en az iki haftalık tampon tutulur; spanç ve flaster koli bazında alındığında birim fiyat düşer ve sevkiyat aylık programa bağlanır.

Pansuman listesi
Spanç, sargı bezi, flaster, antiseptik, eldiven
Satın alma kontrol listesi
- Ölçü ve kat sayısı kullanım alanına uygun mu (7,5×7,5 / 10×10, 8–16 kat)?
- Açık yara için steril, cilt işlemleri için non-steril ayrımı yapıldı mı?
- Pamuk spanç mı non-woven mu: tiftik hassasiyeti ve kanama kontrolü ihtiyacı değerlendirildi mi?
- Cerrahi sahada radyopak şeritli kompres kullanılıyor mu?
- Ürünler ÜTS kayıtlı mı; steril ürünlerde son kullanma tarihi ve lot takip ediliyor mu?
- Sargı bezi, flaster, antiseptik ve eldiven aynı teklifte planlandı mı?
Ürünler
Gazlı bez, spanç ve pansuman malzemeleri kategorisinde spanç 10×10 cm, spanç 7,5×7,5 cm, non-woven spanç 7,5×7,5 cm, batın kompresi 30×30 cm ve 45×45 cm, sargı bezi, fiks flaster 10×10 cm, rulo flaster, aşı bandı ve Bactigras 15×20 cm listelenir; antiseptikler dezenfeksiyon ve hijyen kategorisindedir. Aylık ihtiyacınızı teklif talebi ile iletin, koli bazlı teklif 1 iş günü içinde hazırlanır.


